dr Anna Czelakowska

Obszary zainteresowań naukowych

Zainteresowania badawcze dr Anny Czelakowskiej skupiają się w trzech głównych obszarach: semantyki i leksykografii języka polskiego, metodologii opisów języka (zwłaszcza fleksji) i historii językoznawstwa oraz językoznawstwa stosowanego, ze szczególnym uwzględnieniem językowych podstaw edytorstwa, kultury języka oraz powiązania językoznawstwa i leksykografii z innymi naukami. Na marginesie jej pola zainteresowań znajdują się także bilingwizm oraz językoznawstwo korpusowe. Obecnie prowadzi szczegółowe badania nad derywacją semantyczną rzeczownika.

Wykształcenie i przebieg pracy naukowej

  • 2004 − magister: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filologiczny, filologia polska − Jak dopiec rozmówcy, czyli sposoby łamania etykiety językowej w politycznych dyskusjach radiowych;
  • 2007 − magister: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filologiczny, edytorstwo − Listy Jana Michała Rozwadowskiego do Henryka Ułaszyna (z lat 1898–1931) (edycja naukowa);
  • 2009 − doktor: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki - Opisy fleksyjne na tle nauki o wyrazie w gramatykach polskich 1817−1939 (obrona z wyróżnieniem); promotor M. Skarżyński, rec. K. Kleszczowa, J. Strutyński.
  • 2010 – adiunkt w Pracowni Wielkiego Słownika Języka Polskiego IJP PAN

Udział w projektach badawczych

  • 2013−2018: Wielki słownik języka polskiego – kontynuacja (0016/NPRH2/H11/81/2013)
  • 2009−2012: Wielki słownik języka polskiego – podstawowy zasób leksykalny polszczyzny – 2007-2012 (R 17 004 03)
  • 2009−2010: Narodowy Korpus Języka Polskiego - projekt rozwojowy MNiSW (R17 003-03), – Instytut Podstaw Informatyki PAN w Warszawie: anotacja i superanotacja NKJP na poziomie morfosyntaktycznym i zdaniowym

Praca w redakcjach czasopism naukowych

„LingVaria” – Półrocznik Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego – członek redakcji i redaktor językowy (od 2009 r.).

Publikacje

Monografie, edycje naukowe

  • Opisy fleksyjne w gramatykach polskich lat 1817−1939, „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2010, ss. 250.
  • [z M. Skarżyńskim], Materiały do dziejów polskiego językoznawstwa. Listy Jana Baudouina de Courtenay, Jana Łosia, Kazimierza Nitscha, Jana Rozwadowskiego, Henryka Ułaszyna, „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2011, ss. 506.

Redakcje naukowe

  • Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa; komitet redakcyjny: Piotr Żmigrodzki, Mirosław Bańko, Barbara Batko-Tokarz, Jakub Bobrowski, Anna Czelakowska, Maciej Grochowski, Renata Przybylska, Jadwiga Waniakowa, Katarzyna Węgrzynek, Instytut Języka Polskiego PAN/LIBRON, Kraków 2018, ss. 264.
  • R. Laskowski, Language maintenance – language attrition. The case of Polish children in Sweden, edited by A. Czelakowska, translated by Ł. Wiraszka, “Peter Lang”, Frankfurt am Main – Berlin – Bern – Bruxelles − New York – Oxford − Wien 2014, ss. 238.
  •  [z M. Skarżyńskim, red.], Język z różnych stron widziany. Materiały ogólnopolskiej doktorancko-studenckiej konferencji naukowej „Z zagadnień metodologii badań językoznawczych”, Kraków, 10−11 marca 2008 r., „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2009.

Współautorstwo słowników

  • Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki, www.wsjp.pl

Ważniejsze artykuły naukowe

  • Nazwy czynności i nazwy rezultatów czynności w derywacji semantycznej, "LingVaria" 2019, nr 2 (28) [w druku].
  • [wraz z E. Kubicką], Rozdział 2. Wykładnia językowa w praktyce sądowej a charakter narzędzi leksykograficznych [w:] Język(i) w prawie. Zastosowania językoznawstwa i translatoryki w praktyce prawniczej, E. Kubicka, L. Zieliński, S. Żurowski (red.), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2019, s. 33-65.
  • [wraz z E. Kubicką], Rozdział 4. Proces wykładni językowej [w:] Język(i) w prawie. Zastosowania językoznawstwa i translatoryki w praktyce prawniczej, E. Kubicka, L. Zieliński, S. Żurowski (red.), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2019, s. 89-105.
  • Kształtowanie się terminologii fleksyjnej w polskim piśmiennictwie gramatycznym lat 1817-1939, "LingVaria" 2018, nr 2 (26), s. 287-299.
  • Relacje semantyczne w WSJP PAN [w:] P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, Kraków 2018, s. 51-58.
  • Informacja kulturowa w ogólnym słowniku języka polskiego, czyli jeszcze o tradycji okiem leksykografa, "Annales APC 234" "Studia Linguistica" 12, 2017, 24-33.
  • Wiedza kulturowa a opis leksykograficzny w jednojęzycznym słowniku języka polskiego, "LingVaria" 2017, nr 2 (24), s. 19-35.
  • [wraz z E. Kubicką], O słownictwie specjalistycznym w leksykonach języka ogólnego na przykładzie wyrażeń prawnych i prawniczych, „Język Polski” XCVII, 2017, z. 2, s. 43-57.
  • Nazwy osób jako produkty derywacji semantycznej, [w:] E. Gutiérrez Rubio, E. Kislova, E. Kubicka (red.), Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (POLYSLAV) 19. "Die Welt der Slaven LX", Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2016, s. 54-63.
  • Nieufnym okiem prawnika, czyli najnowszy (elektroniczny) słownik języka polskiego Polskiej Akademii Nauk z punktu widzenia wykładni językowej, „Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej” 2016, nr 2, s. 7-27.
  • [wraz z E. Kubicką i M. Klubińską], Słowniki przed sądem. Wykorzystanie dzieł leksykograficznych w orzeczeniach sądowych, „LingVaria” 2016, nr 1 (21), s. 45-64.
  • [wraz z E. Kubicką], O definiowaniu i definicjach słownikowych z punktu widzenia wykładni językowej, „Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej” 2015, nr 4, s. 99-125.
  • Profesor Roman Laskowski (17 II 1936 – 21 VI 2014), „LingVaria” 2015, numer specjalny, s. 7-12.
  • Polisemia regularna - między semantyką a kontekstem, „LingVaria” 2014, nr 1 (17), s. 45-58.
  • Marginalia do opisu leksykograficznego polisemii regularnej, [w:] Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (POLYSLAV), Bd 15, Die Welt der Slaven, Bd. 46, red. E. Kislowa et al., Verlag Otto Sagner, München – Berlin – Washington 2012, s. 55-62.
  • Wielki słownik języka polskiego PAN jako słownik elektroniczny, „Język Polski” XCII, 2012, z. 5, s. 336-347.
  •  Zmiany w opisach fleksyjnych w gramatykach języka polskiego z lat 1817-1939, „Иccлeдовaния по cлaвянcким языкaм” 2011, 16, 2, s.179-189.
  • W stronę kategorii strony. O kształtowaniu się opisu strony jako kategorii gramatycznej w podręcznikach języka polskiego XIX w., [w:] B. Czopek-Kopciuch, P. Żmigrodzki, Język polski – wczoraj, dziś, jutro, Kraków 2010, s. 211–220.
  • Definicje wyrazu a opisy gramatyczne w podręcznikach języka polskiego XIX w. [w:] Język z różnych stron widziany. Materiały konferencji „Z zagadnień metodologii badań językoznawczych”, Kraków, 10−11 marca 2008, red. M. Skarżyński, A. Czelakowska, Kraków 2009, s. 69–77.
  • Kształtowanie się sposobu rozumienia wyrazu w gramatykach języka polskiego w XIX wieku [w:] Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (POLYSLAV), Bd 11, Die Welt der Slaven, Bd. 33, red. E. Graf, N. Thielemann, R. Zimny, Verlag Otto Sagner, München 2008, s. 18-27.
  • Językowe środki wartościowania negatywnego w wypowiedziach polity­ków [w:] Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis 62, Studia Linguistica IV, red. Marta Karamańska, Ewa Młynarczyk, Edward Stachurski, Kraków 2008, s. 59­–66.
  • O wywoływaniu przyjemnego wrażenia, czyli zmiany semantyczne leksemu lubieżny [w:] Studia nad słownictwem dawnym i współczesnym języków słowiańskich, red. J. Kamper-Warejko, I. Kaproń-Charzyńska, J. Kulwicka-Kamińska, Toruń 2007, s. 45−53.
  • Kognitywna myśl o języku w pracach Jana Michała Rozwadowskiego, „Ling­Varia” 2007, nr 3, 157–166.
  • Nauka o dźwiękach mowy w gramatykach Onufrego Kopczyńskiego, „Ling­Varia” 2006, nr 1, s. 81–90.
  • Kilka uwag o aktach językowego znieważania, „Język Polski” 2006, z. 1, s. 20–26.
  • O niektórych sposobach łamania etykiety językowej w politycznych dyskusjach radiowych, „Język Polski” 2005, nr 1, s. 20–27.