dr Anna Czelakowska

Obszary zainteresowań naukowych

Zainteresowania badawcze dr Anny Czelakowskiej skupiają się w trzech głównych obszarach: semantyki i leksykografii języka polskiego, metodologii opisów języka (zwłaszcza fleksji) i historii językoznawstwa oraz językoznawstwa stosowanego, ze szczególnym uwzględnieniem językowych podstaw edytorstwa, kultury języka oraz powiązania językoznawstwa i leksykografii z innymi naukami. Na marginesie jej pola zainteresowań znajdują się także bilingwizm oraz językoznawstwo korpusowe. Obecnie prowadzi szczegółowe badania nad derywacją semantyczną rzeczownika.

Wykształcenie i przebieg pracy naukowej

  • 2004 − magister: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filologiczny, filologia polska − Jak dopiec rozmówcy, czyli sposoby łamania etykiety językowej w politycznych dyskusjach radiowych;
  • 2007 − magister: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filologiczny, edytorstwo − Listy Jana Michała Rozwadowskiego do Henryka Ułaszyna (z lat 1898–1931) (edycja naukowa);
  • 2009 − doktor: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki - Opisy fleksyjne na tle nauki o wyrazie w gramatykach polskich 1817−1939 (obrona z wyróżnieniem); promotor M. Skarżyński, rec. K. Kleszczowa, J. Strutyński.
  • 2010 – adiunkt w Pracowni Wielkiego Słownika Języka Polskiego IJP PAN

Udział w projektach badawczych

  • 2013−2018: Wielki słownik języka polskiego – kontynuacja (0016/NPRH2/H11/81/2013)
  • 2009−2012: Wielki słownik języka polskiego – podstawowy zasób leksykalny polszczyzny – 2007-2012 (R 17 004 03)
  • 2009−2010: Narodowy Korpus Języka Polskiego - projekt rozwojowy MNiSW (R17 003-03), – Instytut Podstaw Informatyki PAN w Warszawie: anotacja i superanotacja NKJP na poziomie morfosyntaktycznym i zdaniowym

Praca w redakcjach czasopism naukowych

„LingVaria” – Półrocznik Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego – członek redakcji i redaktor językowy (od 2009 r.).

Publikacje

Monografie, edycje naukowe

  1. Opisy fleksyjne w gramatykach polskich lat 1817−1939, „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2010, ss. 250.
  2. [z M. Skarżyńskim], Materiały do dziejów polskiego językoznawstwa. Listy Jana Baudouina de Courtenay, Jana Łosia, Kazimierza Nitscha, Jana Rozwadowskiego, Henryka Ułaszyna, „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2011, ss. 506.

Redakcje naukowe

  1. Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa; komitet redakcyjny: Piotr Żmigrodzki, Mirosław Bańko, Barbara Batko-Tokarz, Jakub Bobrowski, Anna Czelakowska, Maciej Grochowski, Renata Przybylska, Jadwiga Waniakowa, Katarzyna Węgrzynek, Instytut Języka Polskiego PAN/LIBRON, Kraków 2018, ss. 264.
  2. R. Laskowski, Language maintenance – language attrition. The case of Polish children in Sweden, edited by A. Czelakowska, translated by Ł. Wiraszka, “Peter Lang”, Frankfurt am Main – Berlin – Bern – Bruxelles − New York – Oxford − Wien 2014, ss. 238.
  3. [z M. Skarżyńskim, red.], Język z różnych stron widziany. Materiały ogólnopolskiej doktorancko-studenckiej konferencji naukowej „Z zagadnień metodologii badań językoznawczych”, Kraków, 10−11 marca 2008 r., „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2009.

Współautorstwo słowników

Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki, www.wsjp.pl

Ważniejsze artykuły naukowe

  1. Kształtowanie się terminologii fleksyjnej w polskim piśmiennictwie gramatycznym lat 1817-1939, "LingVaria" 2018, nr 2 (26), s. 287-299 [w druku].
  2. Relacje semantyczne w WSJP PAN [w:] P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, Kraków 2018, s. 51-58.
  3. Informacja kulturowa w ogólnym słowniku języka polskiego, czyli jeszcze o tradycji okiem leksykografa, "Annales APC 234" "Studia Linguistica" 12, 2017, 24-33.
  4. Wiedza kulturowa a opis leksykograficzny w jednojęzycznym słowniku języka polskiego, "LingVaria" 2017, nr 2 (24), s. 19-35.
  5. [wraz z E. Kubicką], O słownictwie specjalistycznym w leksykonach języka ogólnego na przykładzie wyrażeń prawnych i prawniczych, „Język Polski” XCVII, 2017, z. 2, s. 43-57.
  6. Nazwy osób jako produkty derywacji semantycznej, [w:] E. Gutiérrez Rubio, E. Kislova, E. Kubicka (red.), Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (POLYSLAV) 19. "Die Welt der Slaven LX", Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2016, s. 54-63.
  7. Nieufnym okiem prawnika, czyli najnowszy (elektroniczny) słownik języka polskiego Polskiej Akademii Nauk z punktu widzenia wykładni językowej, „Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej” 2016, nr 2, s. 7-27.
  8. [wraz z E. Kubicką i M. Klubińską], Słowniki przed sądem. Wykorzystanie dzieł leksykograficznych w orzeczeniach sądowych, „LingVaria” 2016, nr 1 (21), s. 45-64.
  9. [wraz z E. Kubicką], O definiowaniu i definicjach słownikowych z punktu widzenia wykładni językowej, „Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej” 2015, nr 4, s. 99-125.
  10. Profesor Roman Laskowski (17 II 1936 – 21 VI 2014), „LingVaria” 2015, numer specjalny, s. 7-12.
  11. Polisemia regularna - między semantyką a kontekstem, „LingVaria” 2014, nr 1 (17), s. 45-58.
  12. Marginalia do opisu leksykograficznego polisemii regularnej, [w:] Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (POLYSLAV), Bd 15, Die Welt der Slaven, Bd. 46, red. E. Kislowa et al., Verlag Otto Sagner, München – Berlin – Washington 2012, s. 55-62.
  13. Wielki słownik języka polskiego PAN jako słownik elektroniczny, „Język Polski” XCII, 2012, z. 5, s. 336-347.
  14.  Zmiany w opisach fleksyjnych w gramatykach języka polskiego z lat 1817-1939, „Иccлeдовaния по cлaвянcким языкaм” 2011, 16, 2, s.179-189.
  15. W stronę kategorii strony. O kształtowaniu się opisu strony jako kategorii gramatycznej w podręcznikach języka polskiego XIX w., [w:] B. Czopek-Kopciuch, P. Żmigrodzki, Język polski – wczoraj, dziś, jutro, Kraków 2010, s. 211–220.
  16. Definicje wyrazu a opisy gramatyczne w podręcznikach języka polskiego XIX w. [w:] Język z różnych stron widziany. Materiały konferencji „Z zagadnień metodologii badań językoznawczych”, Kraków, 10−11 marca 2008, red. M. Skarżyński, A. Czelakowska, Kraków 2009, s. 69–77.
  17. Kształtowanie się sposobu rozumienia wyrazu w gramatykach języka polskiego w XIX wieku [w:] Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (POLYSLAV), Bd 11, Die Welt der Slaven, Bd. 33, red. E. Graf, N. Thielemann, R. Zimny, Verlag Otto Sagner, München 2008, s. 18-27.
  18. Językowe środki wartościowania negatywnego w wypowiedziach polity­ków [w:] Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis 62, Studia Linguistica IV, red. Marta Karamańska, Ewa Młynarczyk, Edward Stachurski, Kraków 2008, s. 59­–66.
  19. O wywoływaniu przyjemnego wrażenia, czyli zmiany semantyczne leksemu lubieżny [w:] Studia nad słownictwem dawnym i współczesnym języków słowiańskich, red. J. Kamper-Warejko, I. Kaproń-Charzyńska, J. Kulwicka-Kamińska, Toruń 2007, s. 45−53.
  20. Kognitywna myśl o języku w pracach Jana Michała Rozwadowskiego, „Ling­Varia” 2007, nr 3, 157–166.
  21. Nauka o dźwiękach mowy w gramatykach Onufrego Kopczyńskiego, „Ling­Varia” 2006, nr 1, s. 81–90.
  22. Kilka uwag o aktach językowego znieważania, „Język Polski” 2006, z. 1, s. 20–26.
  23. O niektórych sposobach łamania etykiety językowej w politycznych dyskusjach radiowych, „Język Polski” 2005, nr 1, s. 20–27.