378

dr Tomasz Jelonek

 

Wykształcenie i przebieg pracy naukowej

Pochodzi z Truskolas w powiecie kłobuckim (woj. śląskie). Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Częstochowie (matura 2007). W latach 2007–2012 studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim (studia I i II stopnia). Ukończył także podyplomowe studia kwalifikacyjne z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie.

27 września 2017 r. na Wydziale Polonistyki UJ obronił z wyróżnieniem rozprawę doktorską pt. Językowo-kulturowy obraz wsi i jej mieszkańców utrwalony w mikrotoponimach (na przykładzie nazw terenowych gminy Wręczyca Wielka w powiecie kłobuckim), napisaną pod kierunkiem prof. dr hab. Haliny Kurek (recenzje: prof. dr hab. Halina Pelc, prof. dr hab. Elżbieta Rudnicka-Fira). 11 października 2017 r. Rada Wydziału Polonistyki UJ nadała mu stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa.

Od roku 2015 współpracuje z Instytutem Języka Polskiego PAN w Krakowie. Początkowo redagował hasła do VII tomu Słownika Gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur (1 marca – 31 sierpnia 2015 r.). Od 1 sierpnia 2017 r. jest członkiem zespołu opracowującego Słownik gwar polskich.

 

Główne kierunki zainteresowań naukowych

Język i kultura wsi w ujęciu etnolingwistycznym, onomastyka, dialektologia, leksykografia gwarowa, kultura języka, historia Truskolas i wsi okolicznych w gminie Wręczyca Wielka.

 

Nagrody, wyróżnienia

  • 2013 r. – laureat nagrody II stopnia w Konkursie im. Czesława Zgorzelskiego na najlepszą polonistyczną pracę magisterską obronioną w roku akademickim 2011/2012 (w kategorii językoznawstwo)
  • 2018 r. – II miejsce w konkursie „Biuletynu Polonistycznego” Publikuj.dr na najlepszą prezentację obronionej pracy doktorskiej
  • 2018 r. – wyróżnienie publiczności w konkursie „Biuletynu Polonistycznego” Publikuj.dr na najlepszą prezentację obronionej pracy doktorskiej

 

Członkostwo w gremiach naukowych

  • Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego (od 2018 r.)
  • Sekcja Dialektologiczna Komitetu Językoznawstwa PAN (od 2018 r., współpracownik)
  • Polskie Towarzystwo Onomastyczne (od 2019 r.)

 

Pełnione funkcje

Sekretarz „Spotkań z gwarą”

 

Publikacje

Monografie

 

Słowniki

  • Jelonek T., Słownik mikrotoponimów gminy Wręczyca Wielka, Kraków 2018, ss. 130.
  • [współaut.] Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur, t. VII (pra–przew), red. K. Sobolewska, Warszawa-Kraków 2018.
  • [współaut.] Słownik gwar polskich, t. X, z. 2 (33), red. B. Grabka, R. Kucharzyk, Kraków (w przygotowaniu do druku).

 

Artykuły

  • Jelonek T., 2012, Wybrane kategorie słowotwórcze charakterystyczne dla języka współczesnej młodzieży (na przykładzie gimnazjalistów z Krakowa i gminy Wręczyca Wielka koło Częstochowy), „Studenckie Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studenckie Zeszyty Językoznawcze", z. 4, s. 43–52.
  • Jelonek T., 2014, Językowy obraz świata społeczności wiejskiej zakrzepły w posesywnych nazwach terenowych (na przykładzie mikrotoponimów Truskolas koło Częstochowy i wsi okolicznych), „Onomastica" LVIII, s. 183–191.
  • Jelonek T., 2014, Ludowa opozycja my-oni utrwalona w nazwach terenowych (na przykładzie mikrotoponimii Truskolas koło Częstochowy i wsi okolicznych) [w:] Bogactwo współczesnej polszczyzny, red. P. Żmigrodzki, S. Przęczek-Kisielak, Kraków, s. 419–426.
  • Jelonek T., 2014, Miejsce i funkcja mikrotoponimów w ludowym obrazie świata (na przykładzie nazw terenowych Truskolas i wsi okolicznych w powiecie kłobuckim) [w:] Badania dialektologiczne: stan, perspektywy, metodologia. Materiały konferencji naukowej „Gwara i tekst" Kraków, 27-28 września 2013 r., red. M. Rak, K. Sikora, Biblioteka „LingVariów”, t. XVII, Kraków, s. 322–330.
  • Jelonek T., 2014, O czym mówią nazwy terenowe? [w:] Nauka prowadzi w przyszłość, red. M. Król, Kraków, s. 105–108.
  • Jelonek T., 2015, Językowo-kulturowy obraz wsi utrwalony w mikrotoponimach motywowanych  elementami środowiska naturalnego oraz czynnikami kulturowymi (na  przykładzie nazw terenowych Truskolas koło Częstochowy i wsi  okolicznych) [w:] Żywa gwara. Rozważania o gwarach polskich na początku XXI wieku, red. M. Pachowicz, Tarnów, s. 77–86.
  • Jelonek T., 2015, Obraz wsi utrwalony w mikrotoponimach motywowanych czynnikami kulturowymi (na przykładzie nazw terenowych Truskolas koło Częstochowy i wsi okolicznych) [w:] Odkrywanie słowa – historia i współczesność, red. U. Sokólska, Białystok, s. 529–540.
  • Jelonek T., 2016, Etymologia ludowa jako źródło poznania motywacji nazw terenowych (na przykładzie mikrotoponimów gminy Wręczyca Wielka w powiecie kłobuckim) [w:] Język – kultura – komunikacja, Prace Komisji Nauk Filologicznych Oddziału Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu, vol. IX, red. S. Wach i in., Wrocław, s. 253–266.
  • Jelonek T., 2016, Nazwy terenowe a kształtowanie wiedzy uczniów o ich „małej ojczyźnie” [w:] Edukacja polonistyczna jako zobowiązanie. Powszechność i elitarność polonistyki, t. I, red. E. Jaskółowa, D. Krzyżyk, B. Niesporek‑Szamburska, M. Wójcik-Dudek, przy współpracy D. Jagodzińskiej i A. Zok-Smoły, Katowice 2016, s. 545–556.
  • Jelonek T., 2016, Nazwy terenowe jako czynnik utrwalający gwarę, „Onomastica” LX, s. 263–271.
  • Jelonek T., 2016, Nieznane historie znanych miejsc. Dzieje „małej ojczyzny” zakrzepłe w nazwach terenowych [w:] Mała ojczyzna – wielka (nie)pamięć. Historia mówiona jako źródło do badania dziejów społecznych, red. S. Cebula, M. Chorązki, Kraków, s. 31–45.
  • Jelonek T., 2016, Proces stawania się dwujęzycznym (studium przypadku) [w:] Bilingwizm polsko-obcy dziś. Od teorii i metodologii badań do studiów przypadków, red. R. Dębski, W. T. Miodunka, Biblioteka „LingVariów”. Seria „Glottodydaktyka”, t. XIV, Kraków, s. 177–186.
  • Jelonek T., 2016, Przemiany kulturowe wsi z perspektywy jej autochtonów (na przykładzie nieoficjalnych wypowiedzi mieszkańców Truskolas koło Częstochowy i miejscowości okolicznych) [w:] Przemiany. W kręgu kultury polskiej XX i XXI wieku, red. M. Stankiewicz-Kopeć, I. Kaczmarzyk, Kraków, s. 203–231.
  • Jelonek T., Co nazwy terenowe „mówią” o ich twórcach? (w druku).
  • Jelonek T., Stare i nowe w mikrotoponimii (w druku).
  • Jelonek T., Nazwy terenowe – skarbnica kultury ludowej (w przygotowaniu do druku).

 

Recenzja

  • Jelonek T., Tadeusz Lewaszkiewicz, Język powojennych przesiedleńców z Nowogródka i okolicy, „Język Polski” XCVIII, z. 3, s. 125–129.