dr Joanna Duska

Zatrudnienie w IJP PAN

od 1993 (w latach 1974-1993 w Krakowskiej Pracowni Słownika Polszczyzny XVI w.)

Wykształcenie

  • 1969-1974 studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim,
  • 27 czerwca 1974 obrona pracy magisterskiej O języku Jana Brożka napisanej pod kierunkiem Mieczysława Karasia.
  • 1973-1978 studia na kierunku historia sztuki zakończone absolutorium
  • 2008 obrona rozprawy doktorskiej Synonimy i antonimy w polskiej twórczości Jana Kochanowskiego. Analiza leksykalno-stylistyczna przygotowanej pod kierunkiem doc. dr hab. Felicji Wysockiej

Obszary badań naukowych

język staropolski i współczesny, semantyka, leksykografia, prace edytorskie.

Publikacje

Słowniki

  • Słownik Polszczyzny XVI w. autorstwa 913 sygnowanych artykułów słownikowych w tomach XI, XIV, XVII, XVIII, XXI, XXII, XXV
  • Współautorstwo II-IV tomu Słownika polszczyzny Jana Kochanowskiego w 1/7 części = 360 stron, autorstwo 83 sygnowanych artykułów w V tomie Słownika polszczyzny Jana Kochanowskiego. 113 stron, Kraków 2012

Artykuły

  • Słownik erotyczny fraszek J. Kochanowskiego w: Jan Kochanowski i epoka renesansu w 450 rocznicę urodzin poety 1530-1980, red. Teresa Michałowska, PWN, Warszawa 1984, s. 334-348.
  • Z gwar my wszyscy w: Gwary dziś 2. Regionealne słowniki i atlasy gwarowe, red. Jerzy Sierociuk, Wydawnictwo PTPN, Poznań 2003, s. 15-19.
  • Recenzja z Monumenta Musicae in Polonia, Polska pieśń wielogłosowa XVI i pocz. XVII w. pod red. Piotra Poźniaka i Wavława Waleckiego, Instytut Sztuki PAN, Instytut Muzykologii UJ, Musica Jagiellonicca, Kraków 2004, w: Język Polski LXXXVIII z.1, s.75-77.
  • O tym, jak „Krystus zdał się Żydom śmieszny”, a „czart brał łapówkę”, czyli próżny trud leksykografa w: Amoenitates vel lepores pholologiae, red. R. Laskowski, R. Mazurkiewicz, Kraków 2007, s. 52-60.
  • Bożena Sieradzka-Baziur, Joanna Duska, Krystyna Kajtoch, Ukończony został Słownik polszczyzny Jana Kochanowskiego, wespół z Bożeną Sieradzką-Baziur i Krystyną Kajtoch, Język Polski XCII, z. 4, Kraków 2012
  • Krótka historia wydania, a właściwie niewydania Żywotów Świętych ks. Piotra Skargi SJ pod koniec XX wieku, w: Rocznik Wydziału Pedagogicznego Akademii IGNATIANUM w Krakowie, Kraków 2013, s. 137-145.
  • Czy pojęcie ojczyzna uległo przewartościowaniu? Zmiany semantyczne w obrębie wybranych leksemów z zakresu państwowości, wespół z Dorotą Miką, w: Dialog z tradycją. Język - komunikacja - kultura., t. III, red. Renata Dźwigoł, Iwona Steczko, Kraków 2015, s. 251-261.

    Słownik pojęciowy języka staropolskiego – charakterystyka, wespół z Bożeną Sieradzką-Baziur, Krystyna Kajtoch i Dorotą Miką, w: Język Polski XCVI z. 3, Kraków 2016, s. 68-79.

    Piętnastowieczne hejstać, a współczesne hejtować, wespół z Dorota Miką, w: Język Polski XCVII z. 1, s. 120-128.

    Urszula też pisała wiersze. Poezja Urszula Janickiej-Krzywdy z perspektywy semantyki leksykalnej i etnolingwistyki, wespół z Maciejem Rakiem, w: Urszula Janicka-Krzywda - życie i dzieło, red. Wiesław Wójcik, Katarzyna Barańska.

    Tajemnicza "Gadka" z księgi III "Fraszek" Jana Kochanowskiego. Rozwiązanie zagadki, w: Wiązanie sobótkowe. Studia o Janie Kochanowskim, red. Estera Lasocińska, Wiesław Pawlak, Warszawa 2015, s. 348-355.

    Fraszki Jana Kochanowskiego w odautorskim komentarzu, w: Dawne z nowym łącząc... In memoriam Mariani Kucała, red. Jolanta Klimek - Grądzka, Małgorzata Nowak, Lublin 2016, s. 283-295.

    Powtórzenia semantyczne w Rozmyślaniu przemyskim, w: Rozmyślanie przemyskie. Świadectwo średniowiecznej kultury religijnej, Przemyśl 2016, s. 187-198.

    Maria Karpluk (30 X 1925 – 2 I 2016), w: Onomastica LX, Kraków 2016, s. 11-12.

    Tekst dawny w słownikach historycznych, w: monografia pokonferencyjna, Poznań.

    Dryjas Zamechska Jana Kochanowskiego (w. 73-84) – przyczynek do transkrypcji i reinterpretacji, w: 234 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis, Studia Linguistica, Kraków 2017, s.81-85.

    Wacek, jakiego znałam, w: Wacek, czyli przypisy do konterfektu Profesora Wacława Twardzika, Kraków 2017, s. 109–112, 193.

    Joanna Duska, Wspomnienie o żonie Mieczysława Karasia Annie z Makowskich Karasiowej, Historia języka i dialektologia w nowych kontekstach interpretacyjnych. In memoriam Miecislai  Karaś, red. Agata Kwaśnicka-Janowicz, s. 49-53.

    Joanna Duska, Język potoczny we Fraszkach Jana Kochanowskiego, W kręgu dawnej polszczyzny tom VI, red. Maciej Mączyński, Ewa Horyń, Ewa Żmuda, Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, Kraków 2018, s. 254, 0,75 arkusza, ISBN 978-83-7614-398-9 , 254, 15 arkuszy wydawniczych, język polski, język polski,  s. 141 – 154.

    Joanna Duska, Reportaż z odsłonięcia w Getyndze tablicy upamiętniającej Hugon a Steinhausa, Wiadomości Matematyczne, Nr 1, Tom 54,  Rok 2018, Strony 89-96, Liczba arkuszy wydawniczych publikacji 0,5 arkusz, Polskie Towarzystwo Matematyczna, ISSN: 2080-5519.

Doświadczenia naukowe

  • 1993-1995 prowadzenie zajęć z zagadnień staropolskiej kultury materialnej w Policealnym Studium Sekretarskim w Krakowie.
  • 2001 prowadzenie ćwiczeń z odczytywania rękopisów i druków staropolskich w ramach seminarium zorganizowanego przez Ośrodek Badań nad Tradycja Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej w Warszawie

Udział w konferencjach - wygłoszone nieopublikowane referaty

  • Użycie kwalifikatorów dotyczących regionalizmów w słownikach języka polskiego, LXII Zjazd Naukowy PTJ, Łódź, wrzesień 2004
  • Przedrostki bez-, nie-, przez- w staropolszczyźnie i stan współczesny, LXIV Zjazd Naukowy PTJ, Szczecin, wrzesień 2006
  • Kosmonimy w „Fenomenach Jana Kochanowskiego polsko-greckie pogranicze kulturowe, LXVII Zjazd Naukowy PTJ, Olsztyn 2009
  • Komentarz odautorski Jana Kochanowskiego – funkcjonowanie w tekstach nazw gatunków. Analiza materiałowa, UKSW Konferencja Język Pisarzy III: Problemy metajęzyka i metatekstu, Warszawa, maj 2011
  • Formy adresatywne w obrokach duchownych do „Żywotów Świętych Starego i Nowego Zakonu”, Akademia IGNATIANUM Konferencja Rzecz o dziele Piotra Skargi, Kraków, maj 2012
  • Synonimizacja w polskich utworach Jana Kochanowskiego, UKSW Konferencja Język Pisarzy IV: Środki artystycznego wyrazu, Warszawa, maj 2013.
  • Czy pojęcie OJCZYZNA uległo przewartościowaniu? Zmiany semantyczne wybranych leksemów z zakresu państwowości wespół z D. Miką, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Konferencja Dialog z tradycją II, Kraków, październik 2013
  • Powtórzenia semantyczne w „Rozmyślaniu przemyskim”, Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu, Konferencja Przemyśl, czerwiec 2014
  • Tajemnicza „Gadka” z trzeciej księgi „Fraszek” Jana Kochanowskiego – rozwiązanie zagadki, Katedra Literatury Staropolskiej KUL, Pracownia Literatury Renesansu i Baroku IBL, Kazimierz Dolny, czerwiec 2014
  • Zmiany semantyczne wyrazu „sprośny” w polszczyie od czasów średniowiecz po współczesność, LXXII Zjazd Naukowy PTJ, Kraków, wrzesień 2014
  • Potoczność jako środek perswazji w obrokach duchownych do „Żywotów Świętych” Piotra Skargi, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, grudzień 2014
  • LXVII Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, referat: Kosmonimy w Fenomenach Jana Kochanowskiego, polsko-greckie pogranicze kulturowe, Olsztyn, wrzesień 2009.

    Język Pisarzy III: Problemy metajezyka i metatekstu,  Katedra Współczesnego Języka Polskiego i Katedra Historii Języka Polskiego Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, referat: Komentarz odautorski Jana Kochanowskiego – funkcjonowanie w tekstach nazw gatunków. Analiza materiałowa, Warszawa, maj 2011.

    Rzecz o dziele Piotra Skargi, Akademia IGNATIANUM, referat: Formy adresatywne w obrokach duchownych do Żywotów świętych Starego i Nowego Zakonu, Kraków, maj 2012.

    Język Pisarzy IV: Środki artystycznego wyrazu, Katedra Współczesnego Języka Polskiego i Katedra Historii Języka Polskiego Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, referat: Synonimizacja w polskich utworach Jana Kochanowskiego, konferencja Język pisarzy IV: środki artystycznego wyrazu, Warszawa, Maj 2013.

    Dialog z tradycją II, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, referat: Czy pojęcie ojczyzna uległo przewartościowaniu? Zmiany semantyczne w obrębie wybranych leksemów z zakresu państwowości, Kraków, październik 2013.

    Rozmyślanie przemyskie, Świadectwo średniowiecznej kultury religijnej, Państwowa Wyższa Szkoła Europejska w Przemyślu, referat: Powtórzenia semantyczne w Rozmyślaniu przemyskim, Przemyśl, czerwiec 2014,

    Wiązanie sobótkowe, Katedra Literatury Staropolskiej KUL, Pracownia Literatury Renesansu i Baroku IBL, referat: Tajemnicza "Gadka" z księgi III "Fraszek" Jana Kochanowskiego. Rozwiązanie zagadki, Kazimierz Dolny, czerwiec 2014.

    LXXII Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, referat: Zmiany semantyczne wyrazu „sprośny” w polszczyźnie od czasów średniowiecza po współczesność, Kraków, wrzesień 2014.

    W kręgu dawnej polszczyzny II, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Kraków 2014, referat: Potoczność jako środek perswazji w obrokach duchownych do Żywotów Świętych Piotra Skargi, Kraków 2014.

    Język pisarzy V: Problemy Gramatyki, Katedra Współczesnego Języka Polskiego i Katedra Historii Języka Polskiego Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, referat: Gry i zabawy gramatyczne we Fraszkach Jana Kochanowskiego, Warszawa, maj 2015.

    Synchronia i diachronia - zbliżenia i dialogi. Języki słowiańskie i ich odmiany. Wydział Filologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, referat: Czy obrok duchowny jest gatunkiem?. Toruń, wrzesień 2015.

    LXXIII Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, referat: Jaką rolę pełni językoznawca w zespole opracowującym Fraszki Jana Kochanowskiego, Kielce, wrzesień 2015.

    Polszczyzna dawna i współczesna, Katedra Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz Wydział Historyczno-Filologiczny Towarzystwa Naukowego KUL, referat: Fraszki Jana Kochanowskiego w odautorskim komentarzu, Lublin, październik 2015.

    Komizm językowy w perspektywie diachronicznej, Katedra Historii Języka Polskiego Uniwersytetu Kardynała Stefana WyszyńskiegoUKSW, referat: Najstarsze słownictwo polskie dotyczące komizmu odnotowane w Słowniku staropolskim w ujęciu Słownika Pojęciowego Języka Staropolskiego, Warszawa, październik 2015.

    Polska kultura religijna, Academia IGNATIANUM w Krakowie Wydział Filozoficzny, referat: Środki obrazowania w obrokach duchownych Piotra Skargi nawiązujące do Biblii, Kraków grudzień 2015.

    Staropolskie spotkania językoznawcze, Zakład Historii Języka Polskiego UAM, , referat: Tekst dawny w słownikach historycznych, Poznań, marzec 2016.

    Kongres historyków języka, Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Śląskiego, prezentacja posteru: Czy fraszki Kochanowskiego mogą dzisiaj „zachwycać”, czyli próba przybliżenia tekstu dawnego, Katowice, kwiecień 2016,

    W kręgu dawnej polszczyzny III Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, referat: Od hejstać do hejtować - agresja werbalna w polszczyźnie od czasów najdawniejszych, Kraków, maj 2016.

     

     

    LXXIV Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, referat: Norma językowa a norma obyczajowa na przykładzie wybranych leksemów dotyczących relacji rodzinnych, Zielona Góra wrzesień 2016.

    Dialog z tradycją IV „Dawna i współczesna kultura funeralna”, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, referat: Śmierć i życie - językowy obraz śmierci w obrokach duchownych do „Żywotów Świętych” Piotra Skargi, grudzień 2016.

    Język pisarzy VI: akty i gatunki mowy, Zakład Badań nad Językiem Autorów Instytut Filologii Polskiej Wydział Nauk Humanistycznych Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, referat: Gatunkowe zróżnicowanie idiolektu Piotra Skargi w Kazaniach na niedziele i święta oraz obrokach duchownych do Żywotów świętych, Warszawa, maj 2017.

    LXXV Zjazd Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Łódzkiego i Polskiego Towarzystwop Językoznawcze, Wspomnienie o Annie Karasiowej i Joannia Kucałowej, Łódź, wrzesień 2017.

    Sympozjum Pro memoria Urszuli Janickiej- Krzywdy. Życie niebanalne, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, referat: Urszula też pisała wiersze.Poezja Urszula Janickiej-Krzywdy z perspektywy semantyki leksykalnej i etnolingwistyki, Zawoja, wrzesień 2017.

    Historia języka i dialektologia w nowych kontekstach interpretacyjnych. In memoriam Miecislai Karaś, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Katedra Historii Języka i Dialektologii WP UJ, referat: O figach podawanych Krystusowi w Rozmyślaniu przemyskim, Kraków, październik 2017.

    II Ogólnopolska konferencja naukowa: Komizm historyczny, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Wydział Nauk Humanistycznych, referat: Co o komizmie we „Fraszkach” mówi Kochanowski – analiza leksykalno-semantyczna, Warszawa, październik 2017.

    Ogólnopolska konferencja historyczno-językowa: W kręgu dawnej polszczyzny III,  Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Eduklacji Narodowej w Krakowie, referat: Język potoczny we fraszkach Jana Kochanowskiegol, Kraków, grudzień 2017.

    Polszczyzna stulecia, Katedra Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej KUL oraz Wydział Filozoficzno-Historyczny Towarzystwa Naukowego KUL, referat: Mała ojczyzna – pojęcie i wyrażenie w ujęciu diachronicznym, Lublin, marzec 2018.

    Niepodległa wobec języka polskiego, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Katedra Historii Języka i Dialektologii, referat wspólnie z Dorotą Miką: Językoznawcy i językoznawstwo polskie w Księdze pamiątkowej „Dziesięciolecie Polski Odrodzonej 1918–1928”, Kraków, 15-16 listopada 2018.

     

    Języki specjalistyczne w ujęciu diachronicznym i synchronicznym, Katedra Językoznawstwa Włoskiego Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, referat: Czy słownictwo agrarne w utworach Jana Kochanowskiego można nazwać słownictwem specjalistycznym, Rybna, 22 listopada 2018.

    Inne wystąpienia

    Wykład w ramach Hortus Deliciarum, Joanna Duska, Czy data to tata - przyczynek do odczytania polskich wyrazów w tekście łacińskim, 27 kwietnia 2018, Kraków IJP PAN.

  • Inne wystąpienia

    Wykład w ramach Hortus Deliciarum, Joanna Duska, Czy data to tata - przyczynek do odczytania polskich wyrazów w tekście łacińskim, 27 kwietnia 2018, Kraków IJP PAN.

Doświadczenia dokumentacyjne edytorskie

  • Piotr Skarga, Żywoty świętych polskich, Opracowanie tekstów i nota wydawnicza Joanna Duska i Anna Karasiowa, Wydawnictwo Apostolstwa i Modlitwy, Kraków 1986
  • Wspólnie z Anna Karasiową nie wydane, ale ukończone i złożone W Instytucie Wydawniczym PAX opracowanie całości Żywotów Świetych Piotra Skargi na podstawie oryginalnych druków (porównanie 7 wersji wydanych za życia P. Skargi) oraz nota wydawnicza
  • Opracowanie Słownika dawnych wyrazów i form do S. Dubingowicz, De libertate politica sive civili O wolności Rzeczypospolitej albo ślacheckiej tł. A. Wolan, wydanie i opracowanie M. Eder i R. Mazurkiewicz, Warszawa 2010