dr Ilona Kulak

Wykształcenie i przebieg pracy naukowej

Absolwentka filologii polskiej (Uniwersytet Jagielloński) oraz Podyplomowych Studiów Edytorskich (Uniwersytet Jagielloński). W latach 2015–2019 współpracownik Instytutu Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk (projekt Język mieszkańców Spisza. Korpus tekstów i nagrań gwarowych), w Pracowni Wielkiego Słownika Języka Polskiego zatrudniona od roku 2019. Stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwo uzyskała w roku 2021 (Uniwersytet Jagielloński), na podstawie wyróżnionej rozprawy Obraz społeczności wiejskiej utrwalony w ludowych nazwach roślin (na przykładzie leksyki górali rabczańskich).

Zainteresowania naukowe

etnolingwistyka, dialektologia, kultura języka, gramatyka języka polskiego

Publikacje

  • Stereotyp „panny” we współczesnych słownikach języka polskiego oraz w polszczyźnie mówionej mieszkańców Raby Wyżnej koło Rabki (analiza porównawcza) [w:] Żywa gwara. Rozważania o gwarach polskich na początku XXI wieku, red. M. Pachowicz, Tarnów 2015, s. 69–76.
  • Tożsamość regionalna a szkolny proces redukcji gwary, czyli o języku młodzieży podhalańskiej i orawskiej [w:] Nasz język ojczysty – stan i współczesne tendencje rozwojowe, red. K. Sikora, B. Żebrowska, Kraków 2016, s. 130–140.
  • Percepcja rzeczywistości a proces nominacyjny (na przykładzie ludowych nazw roślin Podhalan), „Prace Językoznawcze” 2017, nr XIX/3, s. 153–168.
  • Korpus spiskich tekstów i nagrań gwarowych. Założenia projektowanej bazy i możliwości jej wykorzystania jako źródła badań interdyscyplinarnych, „Prace Etnograficzne” 2018, t. 46, z. 1, s. 30–49.
  • Fonetyczne wykładniki stylizacji gwarowej „Historii filozofii po góralsku” Józefa Tischnera, „Literatura Ludowa” 2018, nr 2, s. 15–26.
  • Motywy religijne i magiczne utrwalone w ludowych nazwach roślin (na przykładzie leksyki górali rabczańskich), „Język–Szkoła–Religia” 2018, R. 13, nr 3, s. 23–35.
  • Wyrażanie liczebności w gwarze spiskiej a czynnik pokoleniowy, „Poradnik Językowy” 2019, nr 1, s. 67–78.
  • Tożsamość narodowo-etniczna mieszkańców Spiszu na podstawie badań korpusowych [w:] Nasz język ojczysty – różne oblicza tożsamości, red. R. Mazur, B. Żebrowska-Mazur, Kraków 2019, s. 67–86.
  • Ludowy obraz świata utrwalony w nazwach roślin motywowanych miejscem występowania (na materiale podhalańskim) [w:] Język polski – między tradycją a współczesnością. Księga jubileuszowa z okazji stulecia Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego, red. E. Horyń, E. Młynarczyk, P. Żmigrodzki, Kraków 2021 (w druku).

Słowniki i korpusy

  • [współautor] Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki, publikacja elektroniczna: www.wsjp.pl.
  • [współautor] Język mieszkańców Spisza. Korpus tekstów i nagrań gwarowych, kierownik H. Grochola-Szczepanek, publikacja elektroniczna: www.spisz.ijp.pan.pl.

Konferencje

  • Ogólnopolska Studencka Konferencja Dialektologiczna Żywa gwara, Tarnów 2013, referat: Stereotyp „panny” we współczesnych słownikach języka polskiego oraz w polszczyźnie mówionej mieszkańców Raby Wyżnej koło Rabki (analiza porównawcza).
  • Ogólnopolska konferencja naukowa z cyklu Nasz język ojczysty: Stan i współczesne tendencje rozwojowe, Kraków 2016, referat: Poczucie tożsamości regionalnej a szkolny proces redukcji gwary, czyli o języku młodzieży podhalańskiej i orawskiej (analiza porównawcza).
  • Ogólnopolska konferencja naukowa z cyklu Nasz język ojczysty: Różne oblicza tożsamości, Kraków 2018, referat: Tożsamość narodowa mieszkańców Spisza na podstawie badań korpusowych.
  • Konferencja naukowa Różnice pokoleniowe w języku ogólnym i w gwarach, Sokółka 2018, referat: Wyrażanie liczebności w gwarze spiskiej a czynnik pokoleniowy.
  • Ogólnopolska konferencja naukowa Kultura tradycyjna w perspektywie ochrony dziedzictwa i regionalnych tożsamości, dedykowana Profesorowi Janowi Adamowskiemu w roku jubileuszu, Lublin 2018, referat: Obrzędowość pasterska górali spiskich (na podstawie badań korpusowych).
  • XI Dzień Języka Ojczystego w I Liceum Ogólnokształcącym im. B. Nowodworskiego
    w Krakowie, 2018, wykład: W jaki sposób bada się dziś gwary?
  • Konferencja naukowa Językowe świadectwa przemian społeczno-kulturowych w ramach VI edycji cyklu „Dialog z tradycją”, Kraków 2020, referat: Ludowe nazwy roślin motywowane właściwościami leczniczymi (na przykładzie leksyki górali rabczańskich).
  • Konferencja Język polski – między tradycją a współczesnością, Kraków 2021, referat: Ludowy obraz świata utrwalony w nazwach roślin motywowanych miejscem występowania (na materiale podhalańskim).
  • Konferencja naukowa Słownictwo związane z pożywieniem w języku ogólnym i odmianach regionalnych polszczyzny, 2021, referat: Ludowe nazwy roślin związane z pożywieniem (na materiale podhalańskim).

Projekty badawcze

  • Język mieszkańców Spisza. Korpus tekstów i nagrań gwarowych, praca naukowa finansowana w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, nr 1bH 15 0166 83, kierownik: dr hab. Helena Grochola-Szczepanek, prof. IJP PAN, 2015–2019.
  • Wielki słownik języka polskiego – etap trzeci, praca naukowa finansowana w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, nr 11 H 18 0280 86, kierownik: prof. dr hab. Piotr Żmigrodzki, od 2019.
  • Leksyka anatomiczna w nazwach roślin funkcjonujących w języku Podhalan a ludowy obraz świata, zadanie finansowane w ramach Konkursu dla Młodych Naukowców Instytutu Języka Polskiego PAN, 2020–2021.