/  prof. zw. dr hab. Wacław Twardzik – Archiwalna strona pracownicza

prof. Twardzik

Publikacje

Książki

  1. Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich według rękopisu nr 50 Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Cz. I. Wstęp – Uwagi ogólne – Charakterystyka językowa, Wrocław 1970, s. 127. Cz. II. Transliteracja i transkrypcja tekstu, Wrocław 1972, s. 375. Cz. III. Indeks frekwencyjny i wyrazowy, Wrocław 1972, s. 356 (wraz z Józefem Reczkiem).
  2. Język Polski. Zeszyt jubileuszowy. Bibliografia zawartości roczników 1 – 50, Kraków 197l, s. 99 (wraz z Wacławem Fedorowiczem przy współpracy i pod kierunkiem Józefa Reczka).
  3. Materiały do bibliografii prac Henryka Markiewicza z dziedziny nauki o literaturze i krytyki literackiej 1935-1992, Kraków 1994, s. 136.
  4. O uważniejszym aniżeli dotychmiast tekstu staropolskiego czytaniu i jakie z niego pożytki płyną rozprawa śliczna i podziwienia godna, Kraków 1997, s. 96. Fragmenty drukowane w: Teksty Drugie 4 (46), 1997, s. 131 –145; Studia historycznojęzykowe III. Rozwój polskiego systemu językowego, pod red. K. Rymuta i W. R. Rzepki, Prace IJP PAN 111, Kraków 2000, s. 155–165; Synchronia – diachronia. Materiały z konferencji Problematyka historycznojęzykowa we współczesnym językoznawstwie i jej miejsce w dydaktyce, pod red. M. Wojtyły-Świerzowskiej, Kielce 1999, s. 167–175. Felieton Wisławy Szymborskiej o książce w Gazecie Wyborczej z 18 X 1998. Recenzja Tomasa Mentzla w Zeitschrift für Slavistik 45, nr 4. Berlin 2000, s. 486–488.
  5. Rozmyślanie przemyskie. Transliteracja, transkrypcja, podstawa łacińska, niemiecki przekład, Weiher – Freiburg i. Br 1998, t. I, s. 855; 2000, t. II, s. 924; t. III. Indeks pełny wyrazów i form. Indeks frekwencyjny. Indeks a tergo, 2004, s. 548 (wraz z Felixem Kellerem).
  6. Indeksy do Słownika staropolskiego. Alfabetyczny, a tergo, verba absentia, verba expurgata, Kraków 2007, s. 304 (wraz z Maciejem Ederem).
    Recenzje:

    1. Tomasz Mika, „Język Polski”LXXXVIII (2008), s. 245-249.
    2. Małgorzata B. Majewska, „Poradnik Językowy” 2008, z. 5, s. 82-86.
    3. Magdalena Kierkowicz, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXIV (2008), s. 277-283
  7. Kazanie na dzień Wszech Świętych (tzw. praskie), Poznań 2008, s. 65 (we współpracy z Elżbietą Belcarzową, Romanem Mazurkiewiczem, Pawłem Stępniem i Wiesławem Wydrą).
  8. Transkrypcja. Indeks – Słownik wyrazów (przy współpracy Pawła Stępnia). Indeks frekwencyjny Kazań świętokrzyskich (wraz z Katarzyną Skowronek), [w:] Kazania świętokrzyskie. Nowa edycja. Nowe propozycje badawcze, pod red. Pawła Stępnia. Współpraca Halina Tchórzewska-Kabata, Izabela Winiarska Górska, Warszawa 2009, s. 241-261. 315-340. 341-342.

 

Artykuły i prace edytorskie

  1. List Lentulusa w staropolskim przekładzie, Prace Filologiczne XX, 1970, s. 343–355 (wraz z Józefem Reczkiem).
  2. Nieznana funkcja nieodmiennego imiesłowu czynnego czasu teraźniejszego w Rozmyślaniu przemyskim, Polonica I, 1975, s. 225–228 (wraz z Antoniną Grybosiową).
  3. Osobliwa funkcja zaimków „ten” i „tenże” w staropolszczyźnie, Język Polski LV, 1975, s. 94–96 (wraz z Jadwigą Twardzikową).
  4. Łaciński ablativus absolutus w polskich XV-wiecznych przekładach Biblii, [w:] Studia z polskiej składni historycznej I, Prace IJP PAN 17, Wrocław 1976, s. 41–69 (wraz z Jadwigą Twardzikową).
  5. Kłopoty wydawcy staropolskiego tekstu, Język Polski LVII, 1977, s. 20–24 (wraz z Jadwigą Twardzikową; dopisek Stanisława Urbańczyka).
  6. Staropolskie skorelowane wskaźniki zespolenia, [w:] Studia z polskiej składni historycznej II, Prace IJP PAN 31, Wrocław 1978, s. 29–35 (wraz z Jadwigą Twardzikową).
  7. Trzy niedostrzeżone funkcje składniowe staropolskiego wyrazu „iż(e)”, [w:] Opuscula Polono-Slavica, Wrocław 1979, s. 391–396 (wraz z Jadwigą Twardzikową).
  8. Czy istniał staropolski skorelowany wskaźnik zespolenia „jen… tegdy”, [w:] Studia linguistica Polono-Jugoslavica I, Wrocław 1980, s. 59–63 (wraz z Jadwigą Twardzikową).
  9. Malo poznati preteča Ljudevita Gaja, Croatica XXII/XXIII, Zagreb 1985, s. 7–22.
  10. Berlińskie slavica w Bibliotece Jagiellońskiej, Sprawozdania z posiedzeń komisji naukowych XXIX/1–2, Kraków 1987, s. 101–102 (wraz z Aleksandrem Naumowem).
  11. Opis Rijeke s početka 19. stoljeća iz pera Josipa Završnika, Dometi nr 4, Rijeka 1987, s. 265–278.
  12. Josip Završnik, Iskustvo vuvedenja u pravogovorenje…, [w:] Josip Vončina, Jezična baština, Split 1988, s. 302–303.
  13. Ponovno o Jagićevim odnosima s poljskom znanošću, Istra nr 4, Pula 1988, s. 35–51.
  14. Glosy w „Rozmyślaniu przemyskim”, Teksty Drugie nr 3 (27), 1994, s. 155–165.
  15. Spójniki „a” oraz „i” w Rozmyślaniu przemyskim, Slavia Occidentalis 51, 1994, s. 49–63 (wraz ze Zdzisławą Krążyńską).
  16. Ze składni Rozmyślania przemyskiego. Przysłówki „potem” i ”natychmiast” w zdaniach pozostających w stosunku czasu, [w:] Biblioteczka Poznańskich Studiów Polonistycznych, Seria Językoznawcza I, 1996, s. 180–190 (wraz ze Zdzisławą Krążyńską).
  17. O niedorzecznej walce nowego ze starym za mroków średniowiecza, [w:] Studia historycznojęzykowe II. Fleksja historyczna pod red. M. Kucały i W.R. Rzepki, Prace IJP PAN 100, Kraków 1996, s. 127–135.
  18. Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim. 1. Prawdopodobna forma 2. i 3. os. lm. trybu rozkazującego „będzicie”, Język Polski LXXVI 2–3, 1996, s. 97–102. 2. „Byszę” i inne stare formy słowa posiłkowego w trybie warunkowym, Język Polski LXXVI 4–5, 1996, s. 321–327. 3. Formy z aorystycznym „by” (3. os. lp. czasownika „być”), Język Polski LXXVII 1, 1997, s. 41–46. 4. Pierwotne postaci bezokoliczników „rzecy, wybawici,” Język Polski LXXVII 2, 1997, s.102–111. 5. Archaiczne formy 2. i 3. os. lp. czasu teraźniejszego ”si” ‘jesteś’ i „jeść, je” ‘jest’, Język Polski LXXVII 4–5, 1997, s. 298–302. 6. Archaiczne formy part. praet. act. I typu „przyszed, kupiw, lizw” ‘przyszedłszy, kupiwszy, liznąwszy’, Język Polski LXXlX 1–2, 1999, s. 35–46 (wraz z Wojciechem R. Rzepką).
  19. Staropolski podwójny biernik. O stereotypie podwójności i o stereotypie kalki, [w:] Studia historycznojęzykowe III. Rozwój polskiego systemu językowego, pod red. K. Rymuta i W.R. Rzepki, Prace IJP PAN 111, Kraków 2000, s. 221–228 (wraz z Jadwigą Twardzikową).
  20. Kresowizmy w „Rozmyślaniu przemyskim”: pisownia i wymowa samogłosek średnich [e], [o], Studia nad polszczyzną kresową, t. X, Warszawa 2001, s. 189-215 (wraz z R. Laskowskim i W.R. Rzepką).
  21. O niegodnym postępku apostołów w czasie pojmania Jezusa czyli jeszcze jeden staropolski aoryst „byszę”, Poznańskie Spotkania Językoznawcze, t. VII, pod redakcją Z. Krążyńskiej i Z. Zagórskiego, Poznań 2001, s. 155–160 (do artykułu dołączone zostały Uwagi polemiczne E. Deptuchowej i L. Szelachowskiej-Winiarzowej, s. 161–164).
  22. Imiesłowy czynne w staropolskich rotach i zapiskach sądowych a „mowa potoczna”, [w:] Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polsczyzny, t. VIII, pod red. M. Białoskórskiej i L. Mariak, Szczecin 2002, s. 341–361 (wraz ze Zdzisławą Krążyńską).
  23. Czy naprawdę potrzebne było nowe wydanie „Rozmyślania przemyskiego”. Początek większej całości, [w:] Język w przestrzeni społecznej, pod redakcją S. Gajdy, K. Rymuta i U. Żydek-Bednarczuk, Opole 2002, s. 369–373.
  24. Znalazły się dwa brakujące staropolskie ogniwa, czyli o kładzeniu pieniędzy w XV wieku, Roczniki Humanistyczne KUL XLIX–L, z. 6, Lublin 2001–2002, s. 417–420.
  25. Słownik staropolski (w cyklu: Krakowskie Warsztaty Leksykograficzne), Sprawozdania z Posiedzeń Komisji Naukowych, t. XLIV/1, Kraków 2001, s. 30–32 (wraz z E. Deptuchową, T. Kalickim, Z. Wanicową, E. Belcarzową, L. Szelachowską-Winiarzową; wyszło w 2003 r.).
  26. Discordia amicabilis al. przyjacielska swada, [w:] Figuri na awtora. Jubileen sbornik w czest na 60-godiszninata na profesor Bojan Biołczew, Sofia 2002, s. 209–213.
    [przedruk w:] Teksty Drugie nr 1 (79), Warszawa 2003, s. 149–156.
  27. Czy naprawdę potrzebne było nowe wydanie „Rozmyślania przemyskiego”. Fragmen albo kąsek większej całości (wraz z Jadwigą Twardzikową), [w:] Anabasis. Prace ofiarowane Profesor Krystynie Pisarkowej, red. I. Bobrowski, Kraków 2003, s. 329–343.
  28. Dodatki do Słownika staropolskiego, Język Polski LIII, 2003, s. 5–7.
  29. Korpus staropolski Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie (wraz z Rafałem L. Górskim), [w:] Językoznawstwo w Polsce. Stan i perspektywy, pod red. S. Gajdy, Opole 2003, s. 155–157.
  30. Słownik staropolski, [w:] Polska Akademia Nauk. Działalność naukowa. Wybrane zagadnienia, z. 15, Warszawa 2003, s. 25–26.
  31. O potrzebie nowego wydawania polskich tekstów średniowiecznych (na przykładzie „Rozmyślania przemyskiego”), Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Polskiej Akademii Umiejętności, t. LXV, Kraków 2002, s. 18–20.
  32. Kto kogo zwlókł i ilu ich było przy uczynionym gwałcie, czyli jak należy czytać jedną rotę kaliską, a jak jej czytać nie należy, Polonica t. XXII–XXIII, Kraków 2003, s. 409–418 (wraz z Zofią Wanicową).
  33. Wpływ języka staroukraińskiego na średniowieczną polszczyznę kresową: Rozmyślanie przemyskie, [w:] Ukraina. Między językiem a kulturą, pod red. B. Zinkiewicz-Tomanek i Adama Fałowskiego, Kraków 2003, s. 49–58 (wraz z R. Laskowskim i W.. Rzepką). [tłumaczenie ukraińskie] Vplyv staroukrajins’koji movy na pizdn’osredn’ovičnu pol’sku movu porubižžja: Rozmysel peremyšl’s’kyj, Ukrajins’ka mova 2012/4, s. 66–81.
  34. Bronisław Malinowski – językoznawca
    [uwagi o książce K. Pisarkowej, Językoznawstwo Bronisława Malinowskiego, t. I–II, Kraków 2000], Teksty Drugie nr 1/2 (85/86), Warszawa 2004, s. 147–149.
  35. Dwa rozdziały z polskiej dialektologii historycznej (na językowym materiale Rozmyślania przemyskiego), [w:] Ad perpetuam rei memoriam. Profesorowi Wojciechowi Ryszardowi Rzepce z okazji 65. urodzin, pod red. J. Migdał, Poznań 2005, s. 403-410.
  36. Samogłoski nosowe w Rozmyślaniu przemyskim (cz. I), Język Polski LXXXV, 2005, s. 171-184; cz. II, ibidem, s. 257-267; cz. III, ibidem, s. 366-377 (wraz z Romanem Laskowskim).
  37. Czy staropolska kicz/kić naprawdę była wyrazem nieprzyzwoitym? („Cantilena inhonesta” odczytana na nowo), [w:] Od fonemu do tekstu. Prace dedykowane Profesorowi Romanowi Laskowskiemu, pod red. I. Bobrowskiego i K. Kowalik, Kraków 2006 (wraz z Maciejem Ederem).
  38. Co ma historyk literatury?, [w:] Polonistyka w przebudowie: literaturoznawstwo – wiedza o języku – wiedza o kulturze – edukacja. Zjazd Polonistów, Kraków, 22-25 września 2004, t. I, Kraków 2005, s. 461-470.
  39. Uzupełnienia „Słownika staropolskiego”, [w:] Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Polskiej Akademii Umiejętności, t. LVII, Kraków 2003, s. 12-14 (ukazały się w 2006 roku).
  40. O pewnym osobliwym zapisie imienia Judasz w „Rozmyślaniu przemyskim” i o tym, co z tego zapisu wynikać może, [w:] Munuscula linguistica in honorem Alexandrae Cieślikowa oblata, Kraków 2006, s. 247-256 (wraz z Romanem Laskowskim).
  41. Uwagi tekstologa skreślone z nadzieją na ponowną edycję utworów polskich Władysława z Gielniowa, [w:] „Cantando cum citharista”. W pięćsetlecie śmierci Władysława z Gielniowa, pod red. R. Mazurkiewicza, Warszawa 2006, s. 111-119.
  42. Elżbieta Belcarzowa (23 IX 1931 – 21 I 2007), Język Polski LXXXVII, 2007, s. 165.
  43. Jak czytać to, czego nie ma w zachowanych strzępach „Kazań świętokrzyskich”, [w:] Z dziejów opactwa świętokrzyskiego. Materiały z konferencji naukowej, Kielce, 1 czerwca 2006 r., pod red. Marka Derwicha i Krzysztofa Brachy, Kielce 2007, s. 177-184.
    [przedruk w:] Kazania świętokrzyskie. Nowa edycja. Nowe propozycje badawcze, pod red. Pawła Stępnia. Współpraca Halina Tchórzewska-Kabata, Izabela Winiarska-Górska, Warszawa 2009, s. 103-108
  44. Magistra philologiae, Język Polski LXXXVII, 2007, s. 177-181.
  45. Rozdział z polskiej dialektologii historycznej: nagłos zaimka wszytek i podobnych w „Rozmyślaniu przemyskim”, Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis, Folia 51, Studia Linguistica III, 2008, s. 343-347.
  46. Jeszcze jeden kresowizm w Rozmyślaniu przemyskim: imiesłów czynny chciąc, Język Polski LXXXVIII, 2008, s. 348-352 (wspólnie ze ś.p. Wojciechem R. Rzepką).
  47. Jak właściwie rozumieć niewłaściwie dotąd rozumiane ostatnie cztery zwrotki staropolskiej pieśni Maryja, czysta dziewice… [w:] Teksty Drugie nr 3, Warszawa 2009, s. 234–244.
  48. [przedruk w:] Text – Sprache – Grammatik. Slavisches Schrifttum der Vormoderne, hrsg. von J. Besters-Dilger und A. Rabus, München – Berlin 2009, s. 47-55.
  49. Kamień, ktory odrzucili budując, czyli o staropolskich imiesłowach nieodmiennych w funkcji podmiotu (wraz z Ivanem N. Petrovem), Język Polski XC (2010), s. 5-15.
  50. Czy naprawdę potrzebne było nowe wydanie „Rozmyślania przemyskiego”. Fragmen, albo kąsek większej całości, Pamiętnik Literacki 2010, rocznik CI, zeszyt 2, s. 197-203. Dopisek Tomasza Miki i Romana Mazurkiewicza „Niekąśliwe ukąszenie kąska”, ib., s. 204-206.
  51. Jak zagadkowe cztery tytuły rozdziałów w Rozmyślaniu przemyskim pozwalają wyobrazić sobie jego zagubiony autograf, Język Polski XCI (2011), s. 321-334 (wraz z Tomaszem Miką). Przedruk w: Schnittpunkt Slavistik. Ost und West im wissenschaflichen Dialog. Festgabe fur Kelmut Keipert zum 70. Geburstag, Hrsg. Irina Podtergera, Teil 3: Vom Wort zum Text, Bonn 2012, s. 359-375.
  52. Nie masz, kto ratując, czyli o staropolskich imiesłowach nieodmiennych czasu teraźniejszego w zdaniach podmiotowych, Język Polski XCIII, 2013, s. 65-76 (wraz z Ivanem N. Petrovem).
  53. Witold Taszycki, [w:] Cum reverentia, gratia, amicitia… Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Bogdanowi Walczakowi pod red. Jolanty Migdał i Agnieszki Piotrowskiej-Wojaczyk, t. III, Poznań 2013, s. 367-375.

 

Prace redakcyjne

  1. Biuletyn informacyjny językoznawstwa polskiego i słowiańskiego w Polsce, Kraków 1972, s. 57 (pod kierunkiem Stanisława Urbańczyka).
  2. Nowo-mowa. Materiały z sesji naukowej poświęconej problemom współczesnego języka polskiego odbytej na UJ w dniach 16 i 17 stycznia 1981, Londyn 1985 (wraz z Jolantą Rokoszową).
  3. Opis źródeł Słownika staropolskiego, pod redakcją Wacława Twardzika we współpracy z Ewą Deptuchową i Ludwiką Szelachowską-Winiarzową, Kraków 2005, ss. 216.

 

Recenzje

  1. [współoprac.] Przegląd bibliograficzny [językoznawstwa słowiańskiego] za rok 1968, Rocznik Slawistyczny XXXIII, 1972.
  2. [współoprac.] Przegląd bibliograficzny [językoznawstwa slowiańskiego] za rok 1969, Rocznik Slawistyczny XXXIV, 1973.
  3. [współoprac.] Przegląd bibliograficzny [językoznawstwa słowiańskiego] za rok 1970, Rocznik Slawistyczny XXXV, 1974.
  4. [współoprac.] Przegląd bibliograficzny [językoznawstwa slowiańskiego] za rok 1971, Rocznik Slawistyczny XXXVI, 1975.
  5. [współoprac.] Przegląd bibliograficzny [językoznawstwa slowiańskiego] za rok 1972, Rocznik Slawistyczny XXXVII, 1976.

 

Wywiady

  1. Rozmowa z Justyną Hofman-Wiśniewską O mowo polska, jakżeś przebogata! opublikowana w: Sprawy Nauki. Biuletyn Ministra Nauki i Informatyzacji, nr 5 (110), maj 2005, s. 18-19.
  2. Wywiad udzielony Pawłowi Jasicy i Romanowi Mazurkiewiczowi pt. Trzecie źródło, Dziennik Polski, nr 95 (18497), 23 IV 2005

Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Skip to content